." "Zin en onzin over beleggen" ( Legal & General NV)

. Wat is het risico bij beleggen?

. Wat is risicospreiding?

Het principe van risicospreiding zullen we duidelijk maken aan de hand van de paardesport. Als er bij de paardenrennen slechts één paard meeloopt in de race, is de uitkomst vooraf voorspelbaar. Als iedereen meedoet met de weddenschap, behaalt dus niemand winst. Paardenrennen worden pas interessant, indien meerdere paarden meedoen en de uitslag niet met volledige zekerheid te voorspellen is. Wie in dit geval op slechts een enkel paard inzet, verliest zijn gehele inzet of krijgt juist de volle winst. Wil iemand minder risico lopen, dan doet hij er goed aan meerdere weddenschappen af te sluiten. De kans dat zijn gehele inzet teloor zal gaan, is nu aanmerkelijk kleiner. Daar staat tegenover dat de maximaal te behalen winst ook beperkter is, omdat slechts één paard kan winnen.

Bij beleggen gaat het net zo. Beleggen is interessant zodra de opbrengst onzeker is. Een belegger kan kiezen voor een belegging in een enkel aandeel of beleggingsfonds, of besluiten zijn geld over meer mogelijkheden te spreiden. Bij spreiding van zijn beleggingen zullen de risico's beperkter zijn. De kans is immers erg klein dat alle beleggingen tegelijk in waarde dalen. Omgekeerd zullen ze ook meestal niet gezamenlijk in waarde stijgen. De winstpotentie is dus ook minder dan bij een enkele belegging.

. Is het instapmoment van belang?

Beleggers die proberen het juiste in- en uitstapmoment te vinden om daar grote winsten mee te realiseren zien een zéer belangrijk gegeven over het hoofd. Het risico dat zij nemen, is het missen van perioden met uitzonderlijke rendementen. Deze perioden zijn noodzakelijk om uiteindelijk op lange termijn een rendement te halen van 8% tot 12%.

Uit rekenvoorbeelden over de Amerikaanse markt blijkt bijvoorbeeld het volgende. Een hypothetische belegging in 1926 van $1,- zou zijn gegroeid naar $1775,- in 2002 als de belegger permanent belegd zou zijn geweest in aandelen. Het missen van de 35 beste maanden (over de afgelopen 78 jaar) door verkeerd in- en uit te stappen (timing) zou de waarde van $1,- doen eindigen op $16,07. Een belegging op een Amerikaanse dollar-spaarrekening zou $17,48 hebben opgeleverd. Een niet-succesvolle belegger zou aldus minder rendement hebben gemaakt dan een spaarrekening (bron: Ibbotson Associates).

Alhoewel een goede timing het rendement van een portefeuille kan verbeteren, is het in de praktijk nagenoeg onmogelijk om blijvend goed te timen. Een of twee keer kan de belegger succesvol zijn, maar welke belegger kan dit onafgebroken succesvol doen? Ook over kortere perioden kan worden berekend dat het missen van de beste maanden het rendement op aandelen aanzienlijk kan verminderen en doet dalen tot onder het niveau van een spaarrekening. Gedurende jaren waarin het rendement negatief is geweest, zal het missen van de beste maand in dat jaar het verlies alleen nog maar vergroten. Maar ook in jaren waarin het rendement positief is geweest (1984,1987,1994,1999) blijkt dat het missen van de beste maand een negatief jaarrendement veroorzaakt (bron: Ibbotson Associates/SP 500).

De conclusie moet dan ook zijn dat het beter is om niet steeds in- en uit te stappen, maar vol te houden. Onderdeel van het beleggen is dat u leert accepteren dat rendementen over het algemeen bescheiden tot zelfs negatief zijn. U zult het echt moeten hebben van de enkele momenten in het jaar dat de markt zich zeer positief ontwikkelt.

Belegt u permanent over een langere periode, dan is het eventueel nadelige effect van het verkeerde instapmoment te verwaarlozen. Echter, dat kan ook gezegd worden van een ogenschijnlijk goed instapmoment. Uit een klassiek voorbeeld blijkt namelijk dat op langere termijn (in dit voorbeeld 34 jaar) het verschil tussen een belegger die 34 jaar lang elk jaar op het beste moment instapt en een andere belegger die 34 jaar lang elk jaar op het slechtste moment instapt, aan het einde van de beleggingsperiode van 34 jaar zo goed als te verwaarlozen is (bron: Dick Davis Digest). Uw verzekeringsadviseur legt u graag uit hoe dit mogelijk is.

. Moet ik verstand hebben van beleggen? Ja en nee.

. Wat levert beleggen mij op?

Als u in 1960 € 10.000,- zou hebben belegd in Nederlandse aandelen, zou dit bedrag in 2002 zijn gegroeid tot iets meer dan € 900.000,-. Gemiddeld per jaar zou u een rendement hebben gemaakt van 11,1%. Indien u dezelfde € 10.000,- zou hebben belegd in staatsobligaties, respectievelijk een spaarrekening dan zou u eind 2002 € 191.000,- (gemiddeld 7,1% per jaar) respectievelijk € 113.000,- (gemiddeld 5,8% per jaar) hebben behaald. (Deze cijfers zijn enigszins geflatteerd omdat geen rekening is gehouden met het effect van geldontwaarding (inflatie was gemiddeld 4,3% per jaar). Corrigeren we voor inflatie dan blijkt op langere termijn dat de beleggingscategorie aandelen de enige categorie is die een beduidend hogere compensatie biedt voor het nadelige effect van inflatie. U houdt op aandelen netto 6,8% over waarmee uw vermogen reëel is gegroeid. Bij obligaties is het rendement na inflatie 2,8% en op de spaarrekening had u reëel gezien 1,5% verdiend.

Het hogere rendement van aandelen oogt dus heel aantrekkelijk. U dient zich echter wel te realiseren dat dit resultaat is berekend over een periode van 43 jaar. Is uw beleggingshorizon relatief kort, of heeft u nog maar een korte periode te gaan tot het einde van de looptijd van de polis, dan moet u zeer voorzichtig zijn met aandelen en juist meer aan obligaties en deposito's denken (afhankelijk van de rentestand). Op heel korte termijn kunnen aandelen behoorlijk negatief renderen zoals bijvoorbeeld in 2001 en 2002. Deze situaties moet u zien te vermijden, omdat de tijd u kan ontbreken om compensatie te vinden in goede beursjaren.

Als u besluit te gaan beleggen via Legal & General dan heeft u een beleggerspolis afgesloten. De waarde van de polis aan het einde van de looptijd moet het u mogelijk maken om uw hypotheek af te lossen of goed verzorgd met pensioen te gaan. U moet verrassingen zien te voorkomen door jaarlijks de waardeontwikkeling (en gemidddd rendement) binnen uw polis te aanschouwen. Als u goed van start bent gegaan (dat bepaalt u samen met uw adviseur) zult u in de eerste jaren van de looptijd niet veel hoeven te veranderen. Wordt de looptijd korter of heeft u uw doelstellingen op een gegeven moment gerealiseerd, dan is het wijselijk om delen van uw portefeuille relatief risicovrij te beleggen. Ook is het mogelijk dat u niet tevreden bent over de prestaties van een van de beleggingsfondsen binnen uw portefeuille. Elke drie jaar zou u het rendement van een fondsbeheerder aandachtig moeten bekijken en besluiten of u met deze partij verder wilt. Uw adviseur kan u helpen deze beslissing te funderen.

Bij aanvang van uw verzekering en na elke fonds switch krijgt u een beleggingsoverzicht van uw polis. Daarop staat keurig de waarde van uw verzekeringspolis vermeld. Wilt u regelmatig de vinger aan de pols houden, dan vindt u de koersen op internet. Heeft u toegang tot de beveiligde internetservice, dan kunt u de waarde van uw polis zelfs 24 uur per dag raadplegen.

Een van de belangrijkste aspecten om rekening mee te houden wanneer u besluit te gaan beleggen, is de hoeveelheid risico of beweeglijkheid van het jaarlijkse rendement, die u bereid bent te accepteren. De beweeglijkheid ('volatiliteit') van aandelen en obligatierendementen lijkt minder te worden naarmate de periode waarin u uw beleggingen aanhoudt, langer wordt.

Op lange termijn zullen perioden met hoge rendementen de perioden met lage rendementen meer dan corrigeren. Doordat goede en minder goede perioden elkaar afwisselen zal dit resulteren in het 'uitmiddelen' van rendementen, zodat deze zullen gaan buigen naar het verwachte, lange termijn gemiddelde. Met andere woorden, het resultaat mag op korte termijn zeer positief of zeer negatief zijn, het aanhouden van een belegging over langere perioden zal de gemiddelde jaarlijkse fluctuatie sterk doen verminderen. De jaarlijkse fluctuatie van de CBS Herbeleggingsindex voor aandelen schommelt tussen +61% en -/-35%. Dit betekent dat het rendement van aandelen in 1 jaar sterk positief kan zijn, +61%, maar ook sterk negatief, in het slechtse geval-/-35%. Indien een langere periode wordt gehanteerd van bijvoorbeeld 20 jaar dan blijkt de jaarlijkse fluctuatie aanzienlijk kleiner. Kijken we naar een periode van 20 jaar dan blijkt dat in het slechtste geval er nog altijd sprake was van een positief rendement. Obligaties en deposito's kennen een veel lagere jaarlijkse fluctuatie en er is dus ook minder tijd voor nodig (zo'n 5 tot 10 jaar) om negatieve rendementen weer te corrigeren. Wel is het zo dat op lange termijn het gemiddeld rendement van aandelen zo'n 50% hoger is dan dat van obligaties.

Bij het aangaan van een verzekering heeft u de mogelijkheid om deze verzekering te sluiten tegen koopsom (eenmalige storting) of premiebetalend (u legt maandelijks of jaarlijks een bepaalde premie in). Uw koopsom of premie wordt dan vervolgens belegd in de door u gekozen beleggingsfondsen. Bij deze belegging zult u zich dan afvragen wanneer en op welk moment u dit zou moeten doen.

Een zeer markante aankoopstrategie betreft het zogeheten middelen. U legt elke maand (of andere periode) hetzelfde bedrag in en houdt dit vol in goede en slechte beurstijden. Dus ook nadat de beurs is gedaald blijft u bijkopen. Als u dit doet zult u gemiddeld tegen een lagere inkoopprijs kopen dan iedere andere belegger die zich niet aan dit mechanisme houdt. Omdat deze vorm van inkoop uitgaat van periodieke stortingen, sluit het bijzonder goed aan bij premiebetalende verzekeringen.

Een ander voordeel van een beleggingsverzekering is het herbeleggen van dividend. Dat wil zeggen dat dividend niet aan u wordt uitgekeerd, maar weer in het fonds wordt belegd. Het blijkt dat het grootste aandeel in het uiteindelijke resultaat van uw verzekeringspolis wordt bepaald door de uitkering van dividend. Het herbeleggen van het jaarlijks uitgekeerde dividend is hiervoor wel een voorwaarde. Binnen uw verzekeringspolis bij Legal & General gebeurt dit automatisch. Een premiebetalende verzekering is dus een prima beleggingsstrategie.

Het is makkelijk om op papier een lange termijn strategie te volgen, zeker als de beurs ook nog eens mee zit. Maar wat doet u in slechte beurstijden? Heeft u dan ook uw emoties voldoende onder controle om uw beleggingen aan te houden?

Als u de bezitter bent van een goed gespreide portefeuille (over en in diverse categorieën) is het idee dat u gewoon blijft zitten en niets doet. Uit onderzoek blijkt duidelijk dat spreiding juist haar vruchten afwerpt in negatieve beursjaren. Een gespreide portefeuille zal op korte termijn niet zo snel dalen als een portefeuille die alleen bestaat uit aandelen of sectorfondsen.

Op langere termijn verandert dit beeld echter. Aandelen hebben over de periode 1960-2002 een superieur rendement gegenereerd. U moet hierbij niet vergeten dat dit gepaard is gegaan met aanzienlijke korte termijn fluctuaties. Alhoewel vrijwel iedereen verwacht dat meer risicovolle categorieën een hoger rendement realiseren, is het belangrijkste punt om te onthouden, dat een gespreide portefeuille een kans biedt het korte termijn risico te managen in plaats van te vermijden, door op een spaarrekening te beleggen.

• Op lange termijn blijkt dat beleggen de enige vorm van vermogensopbouw is die
  de effecten van inflatie en belasting compenseert.
• Over een langere periode (5 jaar bij obligaties en 10 jaar bij aandelen) is het
  minimale rendement positief.
• Het effect van het goede of slechte instapmoment bij beleggen is over een langere
  periode niet van belang.
• Een premiebetalende beleggingsverzekering beeft twee belangrijke voordelen:
  het is een prima aankoop strategie en het herbeleggen van het dividend gebeurt
  automatisch.
• Bij spreiding van de beleggingen zullen de risico's beperkt zijn.

Binnen de verzekeringen van Legal & General bouwt u een vermogen op door te beleggen in fondsen. En dat kan op verschillende manieren. Hoe meer risico u bereid bent te nemen, hoe groter de kans op een hoger rendement. Maar u kunt ook kiezen voor meer zekerheid (of zelfs een garantie).Wat betreft de beleggingsstrategie biedt Legal & General u alle vrijheid. Zo heeft u de keuze uit een breed scala van gerenommeerde beleggingsfondsen, index tracking fondsen, garantiefondsen alsmede de individuele hoofdfondsen die gezamenlijk de AEX-index vormen. Uit dit brede aanbod kunt u maximaal negen fondsen selecteren. Zo heeft u de mogelijkheid om een beleggingsportefeuille samen te stellen die bij u past.

En wilt u op een gegeven moment switchen van fonds? Dan kunt u daarin gerust uw gang gaan. Zonder bijkomende kosten (behalve de aan- en de verkoopkosten). Uw adviseur zal u daarbij van dienst willen zijn.

Wie geld belegt neemt een financieel risico. Ook bij een levensverzekering loopt u een beleggingsrisico. Het bedrag dat wordt betaald, wordt niet volledig belegd, een deel gaat op aan kosten en verzekeringspremies. Rendementen kunnen hoger, maar ook lager dan gemiddeld uitvallen en zullen meer schommelen naarmate de beleggingsvorm risicovolIer is. Rendementen die in het verleden zijn behaald garanderen dus niets voor de toekomst.

Brochure: Legal & General NV