Tussenpersonen gaan vanaf 1 oktober 2009 actief de hoogte van hun provisie melden. Dat gebeurt door het bedrag (geen percentage) schriftelijk aan de klant kenbaar te maken. De plicht geldt ook voor adviseurs van banken.

Genoemd wordt het bedrag dat een kantoor per productsoort van de verzekeraar of bank krijgt. Het gaat om een provisiebedrag op een standaardpolis (voor een zogeheten maatmens), analoog aan de financiële bijsluiter. De exacte beloning op de specifieke post krijgt de klant alleen op verzoek.

Ondanks dat de bijsluiter met z'n maatmenssystematiek tot voorbeeld heeft gediend, wordt de provisie niet in de financiële bijsluiter zelf vermeld. "Het gaat om informatie die door het intermediair wordt gegeven", zo luidt het eerste argument daarvoor. Verder vinden de betrokken marktpartijen dat de bijsluiters louter bedoeld zijn om consumenten te informeren over de producten en niet over de beloning van tussenpersonen.

Tot de te benoemen beloning behoren ook bonusprovisies. "De niet-postgerelateerde beloningen worden kwalitatief benoemd", is het voorstel. Incentives (bijvoorbeeld cadeaubonnen of voetbalkaartjes) behoren niet tot de te vermelden beloningen: "praktisch ondoenlijk."

Gelijk speelveld

Het voorstel, gesteund door de NVA, NBVA, VVHN, NVB en het Verbond van Verzekeraars, is met een week vertraging voorgelegd aan het ministerie van Financiën. De betrokken partijen wensen dat de Autoriteit Financiële Markten gaat toezien op de kwaliteit van de informatie over de provisiehoogte.

De openheid over provisies geldt ook voor loondienstagenten en medewerkers van bankkantoren. De eerder door Financiën geopperde verplichte vermelding van de beloning van medewerkers bij banken en direct-writers moet volgens het voorstel vervallen. "Dit is misleidend en draagt niet bij tot het ontstaan van een gelijk speelveld."

NVA-voorzitter Bob Veldhuis voegt daaraan toe: "De totale kosten van een product zijn in de bijsluiter te zien, en wij melden apart onze beloning. Aanbieders die niet via tussenpersonen werken, moeten in de financiële bijsluiter melden dat zij kosten maken die vergelijkbaar zijn met de kosten van het intermediaire kanaal. Daarmee is het gelijke speelveld daar." Verdere discussie daarover kan volgens de partijen achterwege blijven. "De klant is vooral geïnteresseerd in het rendement van zijn investeringen en minder in het onderscheid naar kostensoorten en beloningen", zo luidt de gezamenlijke verwachting.

Inkoopcombinaties

De NVA, NBVA, VVHN, NVB en het Verbond willen de maatregelen nog voor de invoeringsdatum in 2009 toetsen op hun effectiviteit. Dat geldt tevens voor de verplichte beperking van afsluitprovisie tot 50% van de beloning. Want de regels zouden wel eens omzeild kunnen worden.

"Verzekeraars gaan assurantiekantoren via inkoopbedrijven financieren", is bijvoorbeeld de verwachting van Arno Dolders, directeur van levensverzekeraar Legal & General. "Voorstellen hiertoe circuleren al in de markt. Het maakt het intermediair meer afhankelijk in plaats van onafhankelijk", zegt hij.

De 25 koepels en 4.000 tussenpersonen vertegenwoordigende FKO (Federatie van Koepelorganisaties) voorziet eveneens problemen met financieringen "die alleen financieel zeer gezonde bedrijven zonder veel moeite zullen verkrijgen". Volgens de intermediairorganisatie zou de overheid aflopende garanties moeten afgeven aan de geldverstrekkers.